ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಹಿರ್ದೆಸೆ ಮುಕ್ತ (Open Defecation Free) ಮಾಡುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್’ (Swachh Bharat Mission) ಇಂದು ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ (Phase-II) ತಲುಪಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶೌಚಾಲಯ ಇಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಈ ಸಹಾಯಧನದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ₹20,000ದವರೆಗೆ ಹಣ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಏನಿದು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ಹಂತ-2?
ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ನ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರ್ದೆಸೆ ಮುಕ್ತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ (2020-21 ರಿಂದ 2025-26) ಕೇವಲ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಘನ ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯ ವಂಚಿತರಾದವರಿಗೆ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಸಹಾಯಧನದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟು?
ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಹಾಯಧನದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
-
ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರಿಗೆ (General): ಈ ವರ್ಗದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ₹12,000 ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರು: ಕನಿಷ್ಠ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೂಡ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ
-
ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬಗಳು: ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ವಿಕಲಚೇತನರು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರು: ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಶಕ್ತರಾಗಿರುವವರು ಇರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
-
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು (Important Documents)
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
-
ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್: ಅರ್ಜಿದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ.
-
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್: ಸಹಾಯಧನ ನೇರವಾಗಿ ಜಮೆ ಆಗಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ (ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು).
-
ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್: ಬಿಪಿಎಲ್ ಅಥವಾ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್.
-
ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: ಅರ್ಜಿ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು.
-
ಸ್ಥಳದ ಭಾವಚಿತ್ರ: ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಿರುವ ಖಾಲಿ ಜಾಗದ ಫೋಟೋ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ: ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ (Step-by-Step Process)
ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್ಲೈನ್ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೂ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
1. ಆಫ್ಲೈನ್ ವಿಧಾನ (ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಮೂಲಕ):
-
ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
-
ಅಲ್ಲಿನ ‘ಸ್ವಚ್ಛಾಗ್ರಹಿ’ ಅಥವಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (PDO) ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
-
ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
2. ಆನ್ಲೈನ್ ವಿಧಾನ (SBM Portal):
-
ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ sbm.gov.in ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
-
‘Citizen Corner’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘Application Form for IHHL’ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
-
ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಳಸಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿ, ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ.
-
ಅಗತ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ‘Submit’ ನೀಡಿ.
ಸಹಾಯಧನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Geo-Tagging Process)
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಹಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಿವೆ:
-
ಮೊದಲ ಹಂತ: ಅರ್ಜಿ ಅನುಮೋದನೆಯಾದ ನಂತರ ಶೌಚಾಲಯದ ಗುಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂದು ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ (Geo-tagging) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
-
ಎರಡನೇ ಹಂತ: ಶೌಚಾಲಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ಅಂತಿಮ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಹಣ ಜಮೆ: ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಆದ 15-30 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸಹಾಯಧನವು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
-
ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಬಯಲು ಶೌಚದ ಅಭ್ಯಾಸ ತಪ್ಪುವುದರಿಂದ ಕಾಲರಾ, ಅತಿಸಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವ: ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಶೌಚಾಲಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿತನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
-
ಪರಿಸರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ: ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಸ್ವಚ್ಛತೆಯೇ ದೇಶದ ಶಕ್ತಿ
ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯೂ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಾಗಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ಸೌಲಭ್ಯವಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಈಗಾಗಲೇ ಹಳೆಯ ಶೌಚಾಲಯ ಇರುವವರು ಸಹಾಯಧನ ಪಡೆಯಬಹುದೇ? ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ, ಈ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ಹೊಸದಾಗಿ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ನಗರ ಪ್ರದೇಶದವರಿಗೂ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಇದೆಯೇ? ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದವರು ‘SBM-Urban’ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿನ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಖಾತೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಉತ್ತರ: ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಗಿದು ಅಂತಿಮ ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಆದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ: ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಅಥವಾ ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕೆ? ತಿಳಿಸಿ, ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ!
-